In Marknesse, in de Noordoostpolder, staan twaalf bijzondere sociale huurwoningen die voor 75 procent zijn opgebouwd uit biobased materialen, zoals hout en houtvezel. Het project van woningcorporatie Mercatus, Salverda Bouw en Mateboer Groep laat zien dat woningen van natuurlijke bouwmaterialen niet alleen voor kopers, maar ook voor huurders haalbaar zijn.
De woningen aan de Waardstraat en Moerasstraat zijn gebouwd met geprefabriceerde houtskeletbouwelementen. Opvallend is dat er vrijwel geen folie is gebruikt: in plaats daarvan is gewerkt met een damp-open constructie met houtvezelisolatie, tape en lijm. Daardoor kunnen de woningen vocht en warmte reguleren.
Ook de afwerking wijkt af van de conventionele aanpak. De woningen kregen een houten puntdakconstructie, houten gevels en plafonds van Fins vuren plaatmateriaal. Daarnaast beschikken ze over een grijswatersysteem: regenwater wordt in flexibele waterzakken in de kruipruimte opgevangen en hergebruikt voor het toilet en, indien gewenst, de wasmachine. ORGA architect ondersteunde het ontwikkelproces en was ook nauw betrokken bij de uitvoering. Die combinatie hielp de kwaliteit bewaken en maakte het mogelijk om tijdens het bouwproces snel bij te sturen.
Woonbeleving als volgende stap
Biobased bouwen vraagt om een andere manier van denken. Waar conventionele materialen relatief statisch zijn, is hout ‘levend materiaal’: het reageert op temperatuur en vocht. Dat kan bijdragen aan een prettig binnenklimaat, maar roept ook de vraag op hoe bewoners deze natuurlijke materialen in de praktijk ervaren.
De komende maanden worden de bewoners daarom geïnterviewd. Hun ervaringen met comfort, akoestiek, onderhoud en de beleving van hout worden in kaart gebracht, net als bij eerdere pilotprojecten van Centrada Wonen en De Alliantie. De resultaten moeten helpen om biobased woningbouw verder te ontwikkelen en op grotere schaal toepasbaar te maken.
Leren voor de opschaling
Het project in Marknesse is een pilot, maar leverde al een aantal inzichten op. Zo blijkt vroeg en integraal samenwerken met architect, aannemers, leveranciers en installateurs essentieel. Daardoor kunnen materiaalkeuzes, detaillering en installaties vanaf het begin op elkaar worden afgestemd.
Tegelijk laat het project zien dat kosten, detaillering en uitvoering nadere uitwerking vergen. Daarom is kennisdeling tussen corporaties, bouwers en kennisinstellingen van belang. Pilots zoals deze maken innovaties zichtbaar, bewijsbaar en uiteindelijk beter opschaalbaar.
Het woonbelevingsonderzoek en de kennisverspreiding maken deel uit van TBL consortium Gebouwen – opschalingsketen 2: Biobased bouwsystemen als nieuwe industriële standaard.
Voor meer informatie hieroverover kun je contact opnemen met ketentrekker Ivar Diekerhof via: ivar@woningbouwatelier.nl
Voor meer informatie over de pilot zie de projectpagina op de website van Mercatus.
